2025’te üreticilerimiz yeşil dönüşümde ilave maliyetler ve fon kesintileri ile karşılaşacak

2024 yılı sektör açısından nasıl geçti ve Çin’in etkisinin bundaki payı nedir?

Çin’in devlet yardımı sayesinde atıl kapasitesini ihracata yönlendirerek, dünya çelik sektörünü tahrip etmesi 2023 yılında dünya çelik sektörünün başat sorunlarından biri olarak ön plana çıktı. Küresel kapasite fazlası 2023yılında 551 milyon tona yükseldi ve bu durum yapısal bir sorun olmaya devam etti.Çin’in 2024 yılı sonunda 110 milyon tona ulaşması beklenen ihracat rakamı, Ocak-Kasım döneminde %22 artışla, 101 milyon tona ulaştı. Bu rakam 2015 yılındaki 111 milyon ton rekor ihracat seviyesinden sonraki en yüksek seviye olarak kaydedildi.2020 yılında 395 bin ton olan Türkiye’nin Çin’den gerçekleştirdiği çelik ürünleri ithalatı, 2024 yılının Ocak-Kasım döneminde 3,4 milyon tona yükseldi.Çin’de Eylül ayı sonunda açıklanan teşvik politikalarına rağmen ülkede yaşanan durgunluk, Çin’in uluslararası piyasalara yönelme tehdidini canlı tutuyor. Bu durum firmaların kapasite kullanım oranlarının ve kar marjlarının azalması ve yatırım iştahlarının zayıflaması riskini beraberinde getiriyor.

Türk demir-çelik sektörü 2025 yılı için nasıl bir yol haritası çizmeli? Sektörün önde gelen en önemli sorunu nedir?

Yeşil Mutabakata uyum kapsamında dünya çapında çalışmalar devam etmektedir.Avrupa Birliği tarafından, yeşil dönüşüm çalışmaları çerçevesinde, Birlik ülkelerindeki üretici kuruluşlara çok yönlü devlet desteği sağlanırken, Türkiye’deki çelik üreticileri, devlet desteğinden yararlanmak bir yana, Çevre Katkı Payı (ÇKP), İDİS başta olmak üzere, ilave maliyetler ve fon kesintileri ile karşı karşıya bulunmaktadır.İDİS Sistemi sektör üzerinde milyonlarca dolarlık yüklere yol açmakta, 2026 yılında resmen uygulanmaya başlayacak olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında, çelik kuruluşlarımızın yeşil dönüşümünün finansmanını zorlaştırmaktadır. Yeşil Dönüşüm kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlar için finansman mekanizması oluşturulmasına ek olarak, Çevre Katkı Payı, İDİS gibi çelik sektöründen kaynak tahsisine yol açan uygulamaların kaldırılması yönünde atılacak adımlar ile birlikte, sektörün geçmiş yıllarda sergilediği rekabet gücüne yeniden ulaşacak.Diğer taraftan, ABD ve AB’nin Türk çelik sektörü için, tedbir almadığı hemen hemen hiçbir ürün grubunun bulunmadığı ve bu uygulamayı daha da genişletmek arayışı içerisinde bulundukları hususu dikkate alınarak, başta Uzak Doğu ülkeleri olmak üzere, dampingli ihracat yapan ülkelere karşı Ticaret politikası önlemlerinin yaygınlaştırılmasına ihtiyaç duyuluyor.