Dünyanın en büyük çelik üreticilerinden ArcelorMittal, karbonsuzlaşma yol haritasında önemli bir değişikliğe gitti. Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’na göre, yeni elektrik ark fırını (EAF) yatırımları bu on yıl içinde gündeme alınmayacak; öncelik halihazırda devam eden dönüşüm projelerinin tamamlanmasına verilecek.
Raporda, sermaye yoğun karbonsuzlaştırma projelerinin “sıralı” şekilde yürütüleceği vurgulanırken, yeni yatırımların özellikle Fransa’daki Dunkirk projesinin ilerleme seviyesine bağlı olacağı belirtildi.
Dunkirk EAF referans proje olacak
Şirket, Şubat 2025’te Fransa’nın Dunkirk tesisinde yıllık 2 milyon ton kapasiteli yeni bir EAF kurulumu için 1,3 milyar Euro yatırım açıklamıştı. Söz konusu tesisin 2029 yılında ilk üretime başlaması, 2030-2031 döneminde ise tam kapasiteye ulaşması bekleniyor. Yeni EAF’nin, tesisteki yüksek fırınlardan birinin yerini alması planlanıyor.
Projenin, %60 hurda, %20 doğrudan indirgenmiş demir (DRI) ve %20 sıcak metal girdisiyle çalışarak ton başına yaklaşık 0,6 ton CO2 emisyon seviyesine ulaşması hedefleniyor. Bu yönüyle Dunkirk yatırımı, grubun gelecekteki düşük karbonlu üretim projeleri için referans noktası olarak konumlandırılıyor.
Kapasite artışı devam ediyor
ArcelorMittal, Lüksemburg, İspanya ve ABD’de mevcut EAF tesislerinin modernizasyonu ve kapasite artırımı çalışmalarını sürdürürken, 2026 sonuna kadar küresel üretimine 3,4 milyon ton ek EAF kapasitesi kazandırmayı planlıyor.
Hedefler aşağı yönlü revize edildi
Şirket, operasyonel karbonsuzlaşma hedefini de aşağı çekti. Daha önce 2030 için belirlenen %25 emisyon azaltım hedefi %10 seviyesine revize edilirken, bu yeni hedefin “daha gerçekçi” olduğu ifade edildi. Buna karşın 2050 net sıfır hedefi korunuyor.
ArcelorMittal, 2018’den bu yana karbon yoğunluğunda %47 düşüş sağladığını açıklasa da, bu gerilemenin önemli bölümünün yüksek emisyonlu varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklandığına dikkat çekiliyor.
Enerji maliyetleri ve altyapı engeli
Şirket, Avrupa’da derin karbonsuzlaşmanın önündeki en büyük engellerin yüksek elektrik maliyetleri ve yetersiz altyapı olduğunu vurguluyor. Özellikle yeşil hidrojen ve karbon yakalama teknolojilerinin henüz istenen ölçekte gelişmemesi, dönüşüm sürecini yavaşlatan unsurlar arasında gösteriliyor.
Rapora göre, Avrupa’da elektrik fiyatlarının yeşil hidrojen bazlı üretim için gerekli seviyelerin oldukça üzerinde seyretmesi, kıtada düşük karbonlu çelik üretimini ekonomik açıdan zorlaştırıyor.
Politika tartışmaları sürüyor
ArcelorMittal, Avrupa’daki yatırım kararlarını politika çerçevesiyle yakından ilişkilendirirken, Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ve ticaret önlemlerinin önemine vurgu yapıyor. Bununla birlikte şirket, bu mekanizmaların piyasa üzerindeki gerçek etkilerinin ancak 2027 sonrası netleşeceğini belirtiyor.
Öte yandan, AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) de sektör içinde yeni bir tartışma başlığı haline gelmiş durumda. Sektör kaynaklarına göre, karbonsuzlaşma yatırımlarına erken başlayan şirketlerle daha temkinli ilerleyenler arasında görüş ayrılıkları giderek belirginleşiyor.
Yeni yaklaşım: Temkinli geçiş
ArcelorMittal’in güncellenen stratejisi, agresif yatırım hamleleri yerine daha kontrollü ve finansal disiplin odaklı bir dönüşüm sürecine işaret ediyor. Şirket, düşük karbonlu üretime geçişte piyasa koşulları, enerji maliyetleri ve politika gelişmelerine bağlı olarak daha esnek bir yol izlemeyi tercih ediyor.