İş dünyası temsilcilerinin katılımıyla KOBİ’lerin finansmana erişimi, rekabet gücü ve yapısal reform ihtiyacının ele alındığı çalıştayda, KOBİ’lerin yaşadığı sorunların merkezinde çoğu zaman kaynak eksikliği değil, öngörü eksikliğinin yattığına dikkat çekildi. Çalıştay üç başlık altında yapıldı. Finansman ve yatırım ortamı, insan kaynağı ve bürokratik süreçler ışığında iş yapma kolaylığı mercek altına alındı.
Ankara’daki zirve ile 2027’de tamamlanacak
TÜRKONFED Başkan Yardımcısı, Yapısal Reformlar Komisyonu Başkanı ve Daha İyi Yargı Derneği Başkanı Av. Mehmet Gün, Türkiye’de 3 milyon 900 bini aşkın işletmenin bulunduğunu, bunların yüzde 99,8’ini KOBİ’lerin oluşturduğunu belirterek, işletmelerin yeterince ölçeklenememesi nedeniyle rekabet gücünün zayıf kaldığını söyledi. Yapısal Reformlar Komisyonu’nun yerel kalkınmayı desteklemek, rekabetçiliği artırmak ve katma değer üretimini yükseltmek amacıyla kurulduğunu ifade eden Gün, toplantının serinin ilk çalıştayı olduğunu, ilk fazın 2027 başına kadar süreceğini ve bu kapsamda Konya, Eskişehir, Mersin, Gaziantep, Van, İzmir ve İstanbul’da çalıştaylar düzenlenerek Ankara’da gerçekleştirilecek zirveyle sürecin tamamlanacağını söyledi. Gün, sürecin somut ve uygulanabilir çıktılar üretmeyi hedeflediğini dile getirdi. Yatırım dostu bir ortamın tesis edilebilmesi için dört altın ilkenin “Öngörülebilirlik, Basitlik, Güven ve Hız” olduğunu anımsatan Gün, KOBİ’lerde “benim olsun küçük olsun” anlayışından “büyük olsun, bizim olsun” yaklaşımına geçilmesi gerektiğini belirtti. Gün, ortaklıklardaki uyuşmazlıkların çözümünde yaşanan hukuki gecikmelerin işletmeleri zayıflattığını vurgulayarak, hızlı ve etkin işleyen bir uyuşmazlık çözüm sistemine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Gün, idari işlemlerin ne kadar sürede sonuçlanacağının öngörülemediğini belirterek, süreçlerin dijital olarak izlenebilir hale getirilmesi ve işlemlere net süre sınırları konulması gerektiğini ifade etti. Gün, vergi sisteminin de katma değer üretimini teşvik edecek şekilde kurgulanması gerektiğinin altını çizdi.
“KOBİ güçlenirse, Türkiye güçlenir”
Açılışta konuşan SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı ve TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emine Erdem, KOBİ’lerin Türkiye ekonomisinin lokomotifi olduğunu vurgulayarak, bu yapının güçlendirilmesinin doğrudan Türkiye’nin güçlenmesi anlamına geldiğini söyledi. İçinde bulunulan dönemin KOBİ’ler açısından yeni ihtiyaçları da beraberinde getirdiğine dikkat çeken Erdem, finansmana erişim, dijital dönüşüm,
verimlilik, nitelikli insan kaynağı, yeşil dönüşüm ve küresel rekabet gücünün artık ertelenemez başlıklar olduğunu ifade etti. Erdem, dönüşüme hazırlıklı KOBİ’lerin yeni pazarlara erişim ve rekabet avantajı yakalayacağını, hazırlıksız olanların ise artan rekabet baskısıyla karşı karşıya kalacağını dile getirdi. Erdem, yönetim ve karar alma mekanizmalarında kadın temsilinin artırılması gerektiğini vurguladı.
“Hukuk okuryazarlığı zayıf”
ZÜCDER Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Senur Akın Biçer de işletmelerde hukuk okuryazarlığının zayıf olduğunu, hukuki süreçlerin çoğu zaman ancak sorun yaşandıktan sonra devreye girdiğini ifade etti. Biçer, stratejik bir destek modeline ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, dijital hukuki farkındalık platformları gibi önleyici mekanizmaların kurulması gerektiğini belirtti.,
KOBİ’ler için öne çıkan yapısal çözüm önerileri
Çalıştayda sunulan görüşler ve sektörel deneyimler ışığında, yatırım dostu hukuki ortam ve sürdürülebilir büyüme için öne çıkan yapısal reform önerileri vurgulandı:
Hukuk ve Yargı
· Uyuşmazlık Çözümü ve Tahkim: Hızlı ve etkin işleyen bir sistem kurulmalı, ticari davalarda azami yargılama süresi belirlenmeli. KOBİ dostu tahkim ve arabuluculuk yaygınlaştırılmalı.
· Sözleşme Güvenliği: Standart KOBİ sözleşme modelleri oluşturulmalı, elektronik icra ve tahsilat süreçleri hızlandırılmalı.
· Hukuki Okuryazarlık: KOBİ’lere yönelik “Hukuki İlk Temas Hattı” ve dijital farkındalık platformları kurularak risk okuryazarlığı artırılmalı
.
Vergi, Finansman ve Teşvik Sistemi
· Tek Çatı Vergi Yaklaşımı: Vergi ve bürokrasi süreçleri sadeleştirilmeli, uygulamalarda geçiş süreleri ve kademeli artışlar gözetilmeli.
· Öngörülebilirlik: Teşvikler hukuki koruma altına alınmalı ve şirketlerin önünü görebilmesi için bağlayıcı ön görüş sistemi getirilmeli.
· Finansmana Erişim: Kredi olanakları güçlendirilmeli, lojistik sektörü için ortak depo ve dağıtım sistemleri geliştirilerek ölçek ekonomisi desteklenmeli.
Kurumsallaşma ve İş Birlikleri
· Profesyonelleşme: Aile şirketleri için net bir hukuki çerçeve çizilmeli, teşvikli profesyonelleşme programları ve devlet destekli yönetim danışmanlığı sağlanmalı.
· Ölçek Büyütme: KOBİ’ler arasında birleşme ve iş birliği modelleri teşvik edilmeli, şirket kuruluşuna yönelik sektörel kriterler getirilmeli.
· İhale Sistemi: İhale kriterleri kağıt üzerindeki verilerden ziyade, üretim kapasitesi ve gerçek faaliyet esas alınarak düzenlenmeli.
İnsan Kaynağı ve Kapsayıcı Yönetim
· Yetenek Yönetimi: Nitelikli iş gücünü KOBİ’lerde tutmaya yönelik vergi/prim destekleri artırılmalı, sektörler arası ortak yetenek havuzları oluşturulmalı.
· Eğitim ve İş Hayatına Uyum: Uzun süreli staj/çıraklık modelleri geliştirilmeli, üniversite-iş dünyası iş birlikleri güçlendirilmeli.
· Kadın istihdamı: Kadınların işe dönüşü desteklenmeli, karar süreçlerinde kadın temsiliyeti artırılmalı ve kadın iş gücünü artırmaya yönelik kapsayıcı yönetim politikaları kurumsal kurallara bağlanmalı.