Türkiye'nin çelik üretimi ocakta yüzde 5,8 arttı, ihracatta AB kaynaklı gerileme sürüyor

Türkiye, 2026 yılına çelik üretiminde güçlü bir giriş yaptı. Ocak ayında ham çelik üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artarak 3,4 milyon tona ulaştı. Bu rakam, Türkiye’nin Avrupa’nın en büyük çelik üreticisi konumunu koruduğunu bir kez daha teyit etti.

Üretimdeki artışa karşın tüketim tarafında tablo farklı. Nihai mamul tüketimi aynı dönemde yüzde 1,7 gerileyerek 3,5 milyon ton seviyesinde kaldı.

İhracatta AB etkisi belirleyici

Dış ticaret verileri, sektörün ihracat cephesinde zorlu bir dönemden geçtiğine işaret ediyor. Çelik ürünleri ihracatı ocakta miktar bazında yüzde 18,4 düşüşle 911,8 bin tona, değer bazında ise yüzde 21,1 gerileyerek 600,1 milyon dolara indi. Bu düşüşte AB pazarına yönelik ihracatın yüzde 33 oranında azalması belirleyici rol oynadı.

İthalat tarafında ise daha sert bir daralma yaşandı. Çelik ürünleri ithalatı miktarda yüzde 26,1, değerde yüzde 26,5 düşerek 1,3 milyon ton ve 879,4 milyon dolar olarak gerçekleşti. İthalattaki bu daha hızlı gerileme, ihracatın ithalatı karşılama oranını yüzde 63,6’dan yüzde 68,2’ye taşıdı — 4,6 puanlık bir iyileşme.

Küresel tabloda Çin gerilerken Hindistan yükseliyor

Dünya Çelik Derneği’nin (worldsteel) verilerine göre küresel ham çelik üretimi ocakta yüzde 6,5 azalarak 147,3 milyon tona geriledi. Bu düşüşün arkasındaki en büyük etken Çin oldu; dünyanın en büyük üreticisinin çelik üretimi yüzde 13,9 düşüşle 75,3 milyon tona indi. Hindistan ise tam tersi yönde hareket ederek üretimini yüzde 10,5 artırdı ve 15,1 milyon tona çıkardı. ABD’nin üretimi de yüzde 3,3 artışla 7 milyon tona yükseldi.

Hindistan’ın yükselişi rastlantı değil. Ülke, 2030 yılı için koyduğu 200 milyon tonluk kapasite hedefine çoktan ulaşarak bu rakamı 300 milyon tona revize etti. 2047 hedefini ise 350 milyon tondan 500 milyon tona çıkardı.

Gümrük Birliği güncellenmezse yapısal dezavantaj büyüyecek

AB’nin Hindistan ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması, çelik sektörü açısından yeni bir rekabet denklemi yaratıyor. Anlaşma klasik bir ticaret düzenlemesinin ötesinde; karbonsuzlaştırma süreçlerini, standart belirleme mekanizmalarını ve yatırım yönlendirme araçlarını kapsayan stratejik bir ortaklık niteliği taşıyor. AB’nin MERCOSUR ülkeleriyle imzaladığı anlaşma da eklendiğinde, ikili ticaret anlaşmalarının küresel ticaretteki ağırlığı giderek artıyor.

Türkiye bu anlaşmalara otomatik olarak taraf olamıyor. AB’nin üçüncü ülkelerle kurduğu ticari ilişkilerde Hindistan gibi rakipler karşısında eşit koşullarda rekabet edememesi, sektör için yapısal bir dezavantaj oluşturuyor. Bu nedenle AB ile mevcut Gümrük Birliği anlaşmasının adil koşullarda güncellenmesi ve Türkiye’nin kota uygulamalarının dışında tutulması, sektörün gündemindeki en acil konulardan biri olmaya devam ediyor.